با اتمام پروژه «مطالعات باستان شناسی پسماند» نتیجه های جالب توجهی با بررسی پسماندها و مصاحبه با اهالی در خصوص زیست روزانه و انواع پرسشها محله، الگوی مصرف
نتایج عجیب و جالبی از واکاوی و باستان شناسی زباله های تهرانی ها/ پولدارها زباله های کثیف تری تولید می کنند
عبارات مهم : زباله
به گزارش خبرآنلاین، مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر پایتخت کشور عزیزمان ایران در دو منطقه پایتخت انجام شده، یافته های جالبی راجع به اوضاع زندگی مردم این مناطق به همراه داشته هست. این پژوهش میدانی از اسفندماه 96 تا تیرماه امسال از سوی تیمی به سرپرستی مریم پاپلی یزدی انجام شده است و در آن علاوه بر بررسی و تحلیل بیش از 800 نمونه زباله، بیش از 100 مصاحبه انجام گرفته و بر اساس آن، الگوها و مدل هایی طراحی شده است که می تواند مورد استفاده در برنامه ریزی حوزه پسماند قرار گیرد.
نتایج این پژوهش علمی در میان شهروندان تهرانی نشان می دهد که طبقات بالای اجتماعی نسبت به تفکیک زباله و بهداشت دفع پسماند بسیار بی نظم تر و بی تفاوت تر از مناطق فرودست اجتماعی هستند و این تفاوت در حدی است که مدیران شهری را بر آن داشته تا به فکر برنامه ریزی خاص جهت آموزش این قشر باشند.
پولدارها زبالههای کثیفتری تولید میکنند ، نتایج عجیب و جالبی از واکاوی و باستانشناسی زبالههای تهرانیها
علاوه بر این هر چه به سمت طبقات مرفه تر شهری می رویم مصرف مشمول بر اشیایی می شود که اولیه نیستند و لایه های دیگری از حوزه زیست را مشمول بر می شوند. جهت مثال کیسه حاوی شش عطر فرانسوی در خیابان میرداماد یا عروسک دویست و پنجاه هزار تومانی در خیابان خرمشهر، نشانه مصرفِ بی رویه اشیایی است که لزوماً ارزش زیستی ندارند.
از دیگر یافته های مطالعه پسماند در این تحقیق چگونگی وعده های غذایی، وقت مصرف و اوقات فراغت در محلات متفاوت پایتخت کشور عزیزمان ایران هست. جهت مثال به نظر می رسد ساکنان بعضی مناطق، به طور میانگین وعده ناهار را صرف نمی کنند و به جای آن عصرها غذایی سریع مانند نان و پنیر، نان، سیب زمینی و مواد غذایی بدون ارزش غذایی مانند پفک می خورند و وعدۀ شام هم حداکثر مشمول بر یک یا دو وعده گوشت سفید در هفته و مقادیری نان و تخم مرغ و سبزیجات است.
با اتمام پروژه «مطالعات باستان شناسی پسماند» نتیجه های جالب توجهی با بررسی پسماندها و مصاحبه با اهالی در خصوص زیست روزانه و انواع پرسشها محله، الگوی مصرف
فزونی گرفتن حرکت افقی در شهر به خاص در سال های اخیر و حرکت نزولی از بعضی قسمت های شمالی تر به جنوب شهر نیز بر اساس مصاحبه ها در این پژوهش ثبت شده است هست، عموم این قشر از اوضاع و محل زیست جدیدشان راضی نیستند و در قسمت هایی که جمعیت جدیدتر ساکن است بهداشت هم کمتر رعایت می شود و برعکس جمعیت ریشه دارتری که از دهه 40 و 50 ساکن همان منطقه هستند، تعلق خاطر بیشتری به محیط داشته و بهداشت را زیاد رعایت می کنند.
بر اساس این گزارش هر چه به شمال شهر برویم میزان مصرف اوج می رود که این مصرف فقط مشمول بر حجم مصرف نمی شود، بلکه تنوع مواد مصرفی و مقدار دورریز چیزهای قابل مصرف هم زیاد کردن می یابد و از مشخص ترین این نمونه ها غذای دورریز است که متأسفانه گاه به نیمی از کل پسماند خانواده می رسد.
ارتباط فرهنگ تفکیک زباله با طبقه اقتصادی مردم
پولدارها زبالههای کثیفتری تولید میکنند ، نتایج عجیب و جالبی از واکاوی و باستانشناسی زبالههای تهرانیها
طبق بررسی ها، در منطقه 17 هرچه درآمد زیاد می شود میزان پسماند مشمول بر پسماند خشک و تر هم زیاد می شود. خانواده های فقیرتر کمتر از یک کیلو و خانواده های میانگین تر بالای یک کیلو پسماند تر در روز تولید می کنند. هرچه خانواده فقیرتر باشد میل به بیشتری به فروش پسماند خشک دارد؛ ازاین رو در میان پسماند خانواده های فقیر زباله خشک شناسایی نشده هست. آن ها ترجیح می دهند این پسماند را به دوره گردهایی که پلاستیک می خرند بفروشند؛ بنابراین حجم دورریز زباله تر و خشک بر اساس طبقات متفاوت هست. در منطقه 7 هم هر چه درآمد زیاد می شود، میزان پسماند هم به همان میزان اوج می رود.
مطابق این پژوهش، تفکیک در میان خانواده های مرفه تقریباً معنایی ندارد و تمامِ پسماند در هم و در یک کیسه بیرون گذاری می شود. به نظر می رسد فروش زبالۀ خشک در منطقه 7 بی معناتر از منطقه 17 است و عملاً صورت نمی گیرد.
با اتمام پروژه «مطالعات باستان شناسی پسماند» نتیجه های جالب توجهی با بررسی پسماندها و مصاحبه با اهالی در خصوص زیست روزانه و انواع پرسشها محله، الگوی مصرف
تفکیک زباله خشک و تر در مناطق ضعیف تر به صورت خودجوش صورت می گیرد. مقداری از این زباله تحویل دکه های بازیافت شهرداری می شود ولی حجم بیشتری فروخته می شود. هر روز از حدود ساعت ده صبح، گاریچی هایی در منطقه حضور دارند که اقدام به خرید زباله های پلاستیکی و خشک می کنند.
طبقه بالایی های بی نظم!
هرچه طبقه اقتصادی ساکنین منطقه بالاتر می رود میزان به هم ریختگی ساعت بیرون گذاری زباله زیاد هست. همچنین تفکیک در طبقات بالاتر منطقه 7 هم کمتر رعایت می شود و کیسه ها مشمول بر انبوهی از مواد آلی و غیر آلی، زباله های تر و خشک درهم هست. بی توجهی به بهداشت سطل های مکانیزه و محل بیرون گذاری زباله هم در ساکنین با طبقه اقتصادی بالاتر زیاد است.
پولدارها زبالههای کثیفتری تولید میکنند ، نتایج عجیب و جالبی از واکاوی و باستانشناسی زبالههای تهرانیها
مطابق نتیجه های این پژوهش، بالاتر رفتن طبقۀ اقتصادی رابطه مستقیم با اوج رفتن بی توجهی به تفکیک پسماند و سطل های مکانیزه دارد؛ بنابراین علی رغم پیش فرض در کوچه ها و محلاتی که مردمِ فرادست تر زندگی می کنند، مسئله تفکیک نکردن جدی تر و بی توجهی به پاکیزگی مشهودتر هست. بااین حال به علت اوضاع اقتصادی نیروی خدمت رسان بیشتری در این محله ها کار می کنند.
بهبود فرهنگ پسماند چگونه ممکن است
از سوی دیگر، افراد فرودست زیاد به علت فقر و درآمد اندکی که فروش زباله برایشان ایجاد می کند، اقدام به فروش زباله های خشک می کنند. این زباله های خشک در مناطق عبدل آباد دوباره به فروش می رسد و عملاً چرخۀ معیوبی را به وجود می آورد. با بالاتر بردن مبلغی که در ازای هر کیلو از زبالۀ خشک ارائه می شود یا آموزش زیاد شهروندان به فروش زباله به دکه های بازیافت می توان این تناوب را متوقف یا ضعیف کرد.
اطلاعات جالب از زیست مردم محله
در یکی از محلات، 80 درصدِ زباله ها بدون کیسه زبالۀ دفع شده است بودند. این حجم پسماند به علت حجم اندک پسماند تولیدی روزانه معمولاً در نایلون های میوه جمع آوری می شود. این کیسه ها به علت آن که به طور تخصصی جهت انباشت پسماند تولید نمی شود به سرعت پاره می شوند و باعث می شود شیرابه در سطل های مکانیزه جمع شود. همین امر یکی از دلایل تجمع حیوانات موذی و موش در اطراف سطل هاست. آموزش نحوۀ بسته بندی و یا ارائه کیسه زباله، می تواند از زیاد کردن شیرابه پیشگیری کند.
در مناطق فرودست تر شاید به دلایل مذهبی و عرفی، پوشک ها و نوار بهداشتی معمولاً جدا از پسماند مواد غذایی بسته بندی می شود ولی در مناطق فرادست تر این تفکیک رعایت نمی شود ازاین رو بسته های حاوی پسماند به سرعت متعفن می شود. به همین منظور یکی از پیشنهادهای پژوهش این بوده که به مادران و زنان به صورت خاص درزمینۀ بسته بندی پوشک ها و نوار بهداشتی آموزش مورد نیاز ارائه شود.
معنای متفاوتی از باستان شناسی
باستان شناسی ازنظر علمی، شاملِ مطالعۀ علمی مواد باقی مانده از زندگی و فعالیت های گذشتۀ انسان است و می تواند عنوان آن مشمول بر قدیمی ترین ابزارهای سنگی تا اشیاء مدفون یا اشیاء دور ریخته شدۀ معاصر هم بشود و این روش در دنیا هم به کاررفته است.
گفتنی است این مطالعه در دو منطقه 7 و 17 جهت نمونه انجام شده است و اعضای تیم با تخصص باستان شناسی، جامعه شناسی و… به بررسی و کدگذاری زباله ها و نیز مصاحبه با اهالی محل کرده اند.
تیم پژوهش به هر کیسه زباله کد شناسایی مشمول بر بخشی از نام خیابان مهم و کوچه و عدد کیسه داده اند، کیسه ها بر روی سفره های یک بارمصرف باز و محتویات آن به وسیله تیم طبقه بندی، توزین و یادداشت شده است و دوباره به سطل بازگردانده شده است اند.
در شرایطی که از زباله با عنوان طلای کثیف نام می برند و می توان با بازیافت مناسب پسماند، خدمات زیادی هم به اقتصاد و هم محیط زیست کشور کرد، هنوز کار جدی در این زمینه انجام نشده و پژوهش در این زمینه و آموزش شهروندان زمینه ساز کارها تازه است.
این پژوهش امکان انجام در مناطق دیگر پایتخت کشور عزیزمان ایران را نیز دارد، ولی تا اینجا نیز نکاتی جهت اصلاح فرهنگ پسماند دارد. ازجمله با در نظرگرفتن این که هرچه طبقه اقتصادی اوج می رود نظم کمتری رعایت می شود، به نظر می رسد نیاز است آموزش های بیشتری در جهت تفکیک زباله و همچنین وقت بیرون گذاری در مناطق مرفه نشین ارائه شود.
واژه های کلیدی: زباله | اقتصادی | خانواده | کیسه زباله | اخبار اجتماعی
